Waldemar Raźniak
Solaris — samotna postać przed ścianą czerwonego światła, Opera Rara i Narodowy Stary Teatr, 2024

WaldemarRaźniak

Reżyser operowy i teatralny

Solaris, 2024 · fot. Zuzanna Balcerzak

Polski reżyser operowy i teatralny, pracujący między współczesną operą, repertuarem barokowym i klasycznym a przedstawieniem interdyscyplinarnym.

Reżyserował prapremiery dla Polskiej Opery Królewskiej, Warszawskiej Jesieni i festiwalu Opera Rara, Haendla z zespołem instrumentów historycznych oraz spektakle site-specific w miejscach, które teatrem nie są — w akceleratorze cząstek i w hali pomp wodociągów. Do większości swoich przedstawień sam pisze libretta i adaptacje. W latach 2020–2024 był dyrektorem Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.

2026

Zmierzch bogów — scena kolacji w różowym świetle

Zmierzch bogówwg Luchina Viscontiego · Teatr Polski w Bydgoszczy — site-specific, w zabytkowej Hali Pomp Muzeum Wodociągów

phot. Natalia Kabanow
Hamlet vs Makbet — aktor wśród rzucanych na ścianę sztyletów

Hamlet vs Makbetwg Szekspira, w przekładzie Stanisława Barańczaka · Teatr Mały w Tychach — premiera 11 kwietnia 2026

phot. Dorota Koperska

2019 — 2026

Wybrane realizacje

Siedem z trzydziestu · pełny wykaz niżej

Solaris — wykonawcy i muzycy w oświetlonej hali synchrotronu SOLARIS
phot. Zuzanna Balcerzak

Opera · 2024 · Festiwal Opera Rara i Narodowy Stary Teatr w Krakowie

Solaris

Karol Nepelski · scenariusz i libretto Waldemar Raźniak wg Stanisława Lema

Nowa opera napisana i wystawiona wewnątrz polskiego synchrotronu: przestrzenią spektaklu stała się hala Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS Uniwersytetu Jagiellońskiego, a Lemowski ocean zbudowano ze śpiewu generowanego komputerowo z udziałem AI, elektroniki na żywo, wideo i światła — naprzeciw żywego zespołu instrumentalnego. Grają aktorzy Narodowego Starego Teatru i muzycy Hashtag Ensemble.

Strona spektaklu ↗
Premiera
1 lutego 2024, Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS, Kraków
Muzyka
Karol Nepelski
Libretto
Waldemar Raźniak, wg powieści Stanisława Lema
Reżyseria
Waldemar Raźniak
Kierownictwo muzyczne
Lilianna Krych
Scenografia i kostiumy
Barbara Guzik
Reżyseria świateł
Ada Bystrzycka
Realizacja dźwięku
Marek Suberlak
Wideo
Tadeusz Pyrczak
Choreografia
Piotr Wach
Obsada
Roman Gancarczyk, Krzysztof Globisz, Adam Nawojczyk, Karolina Staniec, Krzysztof Zawadzki; Hashtag Ensemble z Piotrem Madejem (elektronika na żywo)
Il trionfo del tempo e del disinganno — zespół na tle barokowych portretów
phot. Karpati & Zarewicz

Oratorium · 2025 · Polska Opera Królewska w Warszawie

Il trionfo del Tempo
e del Disinganno

Georg Friedrich Händel · libretto Benedetto Pamphili

Pierwsze oratorium Haendla w realizacji scenicznej dla Polskiej Opery Królewskiej, z grającą na instrumentach historycznych Capellą Regia Polona i dwunastoosobową obsadą — rama współczesna zamiast iluzjonistycznej rekonstrukcji. W 2026 pokazane gościnnie na 32. Bydgoskim Festiwalu Operowym.

Premiera
4 kwietnia 2025 · pokaz festiwalowy 30 kwietnia 2026
Kierownictwo muzyczne
Krzysztof Garstka
Scenografia i kostiumy
Barbara Guzik
Reżyseria świateł
Ada Bystrzycka
Wideo
Wojtek Kapela
Zespół
Capella Regia Polona
Strona spektaklu ↗
Zmierzch bogów — samotna postać w snopie światła na zasypanej popiołem podłodze, nazwiska rzucane na ściany
phot. Natalia Kabanow

Dramat · 2026 · Teatr Polski im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy

Zmierzch bogów

wg scenariusza Nicoli Badalucca, Enrica Mediolego i Luchina Viscontiego

Film Viscontiego zaadaptowany na scenę i zagrany site-specific w zabytkowej Hali Pomp bydgoskiego Muzeum Wodociągów, z muzyką Karola Nepelskiego i trzynastoosobowym zespołem.

Reżyseria i adaptacja
Waldemar Raźniak
Muzyka
Karol Nepelski
Przekład
Halina Kralowa
Scenografia i kostiumy
Barbara Guzik
Reżyseria świateł
Ada Bystrzycka
Choreografia
Oskar Malinowski
Strona spektaklu ↗
Noc kruków — chór w maskach w zielonym świetle
phot. Karpati & Zarewicz

Opera · 2022 · Polska Opera Królewska w Warszawie

Noc kruków

Zygmunt Krauze · libretto Małgorzata Sikorska-Miszczuk

Prapremiera opery jednego z najważniejszych żyjących polskich kompozytorów, przygotowana z zespołem wokalnym i orkiestrą Opery Królewskiej i wznawiana w kolejnych sezonach.

Premiera
2022 · wznowienia 2024—25
Kierownictwo muzyczne
Dawid Runtz
Scenografia
Katarzyna Borkowska
Choreografia
Sara Kozłowska
Strona spektaklu ↗
Bunkier. Fake Opera — instrumentaliści w maskach w plamie światła
Warszawska Jesień, 2021

Teatr muzyczny · 2021 · 64. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień

Bunkier.
Fake Opera

Wojciech Błażejczyk · libretto i reżyseria Waldemar Raźniak

Napisana dla festiwalu i tam prawykonana opera o postprawdzie, łącząca grę aktorów, śpiewaków i instrumentalistów z wielokanałową elektroniką, samplerami, projekcją wideo i techniką deepfake. Soliści i Hashtag Ensemble pod dyrekcją Lilianny Krych.

Dyrygentka
Lilianna Krych
Scenografia
Joanna Załęska
Wideo
Grzegorz Mart, Inexistence
Realizacja dźwięku
Michał Bereza
Strona spektaklu ↗
Mała Apokalipsa 20XX — aktorzy przed ogromnymi twarzami rzucanymi na wielopokojową scenografię
phot. Magda Hueckel

Dramat · 2024 · Narodowy Stary Teatr w Krakowie

Mała Apokalipsa
20XX

wg powieści Tadeusza Konwickiego

Adaptacja powieści Konwickiego napisana wspólnie z Beniaminem M. Bukowskim i przeniesiona w niedaleką przyszłość, na piętnastoosobowy zespół Narodowego Starego Teatru.

Tekst
Waldemar Raźniak, Beniamin M. Bukowski
Muzyka
Karol Nepelski
Scenografia i kostiumy
Barbara Guzik
Wideo
Tadeusz Pyrczak
Strona spektaklu ↗
Birdy — dwoje wykonawców na pustej scenie
Tête à Tête, Londyn

Opera kameralna · 2019 · Tête à Tête: The Opera Festival, RADA, Londyn

Birdy

Karol Nepelski · libretto i reżyseria Waldemar Raźniak, wg Williama Whartona

Kameralna opera na dwoje wykonawców, przygotowana na londyński festiwal nowej opery i zagrana w RADA, z Ulato Samem i Marcinem Gadalińskim.

Kierownictwo muzyczne
Lilianna Krych
Strona spektaklu ↗

W skrócie

Repertuar
Händel · Haydn · Krauze · Nepelski · BłażejczykOd scenicznego oratorium na instrumentach historycznych po operę zbudowaną z elektroniki na żywo, wideo, deepfake’u i śpiewu generowanego przez AI.
Prapremiery
Trzy nowe operyBunkier. Fake Opera (Warszawska Jesień, 2021) · Noc kruków (Polska Opera Królewska, 2022) · Solaris (Opera Rara / Narodowy Stary Teatr, 2024).
Libretta i adaptacje
Pisane przez reżyseraLibretta do Solarisa, Bunkra i Birdy; adaptacje sceniczne wg Konwickiego i Viscontiego; adaptacje audialne Lema, Bradbury’ego i Folletta.

Showreel

Showreel w przygotowaniu

Pełne rejestracje poszczególnych spektakli udostępniamy programmerom i agentom na życzenie.

Odbiór krytyczny

Prasa

Zapowiadając premierę Il trionfo, Raźniak mówił o rezygnacji z iluzjonistycznej rekonstrukcji na rzecz dialogu z historią.Waldemar Raźniak, 2025

Jan Topolski · Glissando

Pisząc o Bunkrze. Fake Operze, Topolski zwracał uwagę na immersyjny charakter przedstawienia i na zgodność użytych środków — projekcji wideo, techniki deepfake, wielokanałowej elektroniki i samplingu — z podejmowaną w nim problematyką postprawdy i manipulacji informacją.

Agnieszka Marszałek · e-teatr

W recenzji Solaris Marszałek pisała, że muzyka organizuje i dramatyzuje całość spektaklu, a głosy aktorów funkcjonują jako część fonosfery, zbliżając się do recytatywu lub śpiewu; wskazywała też na rolę postindustrialnej przestrzeni synchrotronu w budowaniu przedstawienia.

Bronisław Tumiłowicz · Przegląd

O Il trionfo del Tempo e del Disinganno Tumiłowicz pisał jako o zestawieniu muzyki barokowej ze współczesną ramą inscenizacyjną, opartą na konwencji studia fotograficznego.

Biogram

O reżyserze

Waldemar Raźniak

Raźniak reżyseruje operę, teatr muzyczny i dramat, a do większości swoich przedstawień sam pisze libretta i adaptacje. Z wykształcenia aktor, łączy pracę nad postacią z dramaturgią muzyczną, kompozycją współczesną i multimediami.

Ostatnie realizacje

Do jego ostatnich realizacji należą Il trionfo del Tempo e del Disinganno Haendla dla Polskiej Opery Królewskiej (2025, w 2026 pokazane na Bydgoskim Festiwalu Operowym); Solaris, nowa opera Karola Nepelskiego do jego własnego libretta wg Stanisława Lema, wystawiona wewnątrz krakowskiego synchrotronu SOLARIS (Opera Rara i Narodowy Stary Teatr, 2024); prapremiera Nocy kruków Zygmunta Krauzego do libretta Małgorzaty Sikorskiej-Miszczuk (Polska Opera Królewska, 2022) oraz Bunkier. Fake Opera Wojciecha Błażejczyka, napisany i wyreżyserowany na Warszawską Jesień (2021).

Technologia towarzyszy tej pracy od początku: jego pierwszy Solaris, opera elektroniczna przygotowana na Malta Festival w 2008, zestawiał mowę aktorów z elektronicznym śpiewem wyzwalanym algorytmicznie, a opera z 2024 pod tym samym tytułem połączyła generowany komputerowo śpiew z udziałem AI z żywym zespołem instrumentalnym.

W teatrze dramatycznym wyreżyserował Małą Apokalipsę 20XX wg Tadeusza Konwickiego z zespołem Narodowego Starego Teatru (2024) oraz Zmierzch bogów wg Viscontiego w Hali Pomp Muzeum Wodociągów w Bydgoszczy (2026). Od 2017 reżyseruje słuchowiska i adaptacje audialne dla Audioteki i Radia Kraków; w 2023 otrzymał za tę pracę Nagrodę im. Ireny i Tadeusza Byrskich.

Instytucje i festiwale

Współpracuje z Polską Operą Królewską w Warszawie, Narodowym Starym Teatrem im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie oraz festiwalami Opera Rara i Warszawska Jesień. Wcześniejsze przedstawienia powstały dla Och-Teatru i Teatru Muzycznego „Roma” w Warszawie, Teatru Miejskiego im. Witolda Gombrowicza w Gdyni, Teatru Powszechnego i Teatru CHOREA w Łodzi, Białostockiego Teatru Lalek, a ostatnio dla Teatru Polskiego w Bydgoszczy.

Praca za granicą

Jego opera Birdy została pokazana na festiwalu Tête à Tête w londyńskiej RADA w 2019. W 2016 i 2019 reżyserował sceny z Hamleta na Sam Wanamaker Festival w Shakespeare’s Globe, a w 2019 warszawską część projektu Świat czyta Kochanowskiego, granego równocześnie w Warszawie, Londynie, Nowym Jorku, Los Angeles, Madrycie i Atenach. Odbył staż reżyserski w moskiewskim GITIS-ie, prowadził warsztaty i kursy mistrzowskie na University of Cincinnati, w Emerson College, na UCLA, w Centralnej Akademii Dramatu w Pekinie, Drama Studio London, na Ruhrtriennale, w ARIA Corse i na UNAM w Meksyku.

Dyrekcja, pedagogika i wykształcenie

W latach 2020–2024 był dyrektorem Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie — jednej z najstarszych publicznych scen w Polsce, założonej w 1781 — gdzie w programie stawiał na stabilizację zespołu i międzynarodowe koprodukcje, i gdzie wyreżyserował Solaris i Małą Apokalipsę 20XX.

Wykłada w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, gdzie był prodziekanem, a następnie dziekanem Wydziału Aktorskiego, a w kadencji 2016–2020 prorektorem do spraw studenckich i międzynarodowych. We własnej praktyce łączy metody wywodzące się z tradycji Grotowskiego z technikami viewpoints i devised theatre — sam określa to jako poszukiwanie pomostu między środkowoeuropejską a zachodnią myślą teatralną.

Urodzony w Moskwie w 1982, w 2006 ukończył aktorstwo w specjalności wokalno-estradowej w krakowskiej PWST oraz zarządzanie kulturą na Uniwersytecie Jagiellońskim, a w 2010 reżyserię w warszawskiej Akademii Teatralnej. Debiutował w 2010 Wassą Żeleznową Gorkiego w Och-Teatrze, we własnym przekładzie, z Krystyną Jandą i Jerzym Trelą w rolach głównych. W 2013 uzyskał doktorat, w 2015 habilitację, a w 2025 tytuł profesora sztuk teatralnych.

2025—
Profesor, Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie
2020—2024
Dyrektor, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie
2019
Waldman Professor in Theatre Arts, Emerson College w Bostonie
2016—2020
Prorektor ds. studenckich i międzynarodowych, Akademia Teatralna w Warszawie
2014—2016
Prodziekan, następnie dziekan Wydziału Aktorskiego, Akademia Teatralna w Warszawie
2011—2014
Wykładowca, Wydział Teatru Tańca w Bytomiu, AST w Krakowie
Języki
polski i rosyjski (natywnie) · angielski (biegle) · francuski (komunikatywnie)

Nota biograficzna — do programów i materiałów prasowych

Waldemar Raźniak jest polskim reżyserem, librecistą i profesorem sztuk teatralnych, pracującym między współczesną operą, repertuarem barokowym i klasycznym a przedstawieniem interdyscyplinarnym. Reżyserował prapremiery Bunkra. Fake Opery Wojciecha Błażejczyka (Warszawska Jesień, 2021), Nocy kruków Zygmunta Krauzego (Polska Opera Królewska, 2022) i Solaris Karola Nepelskiego wg Stanisława Lema, wystawionego wewnątrz synchrotronu i łączącego śpiew generowany z udziałem AI z żywym zespołem (Opera Rara i Narodowy Stary Teatr, 2024), a także sceniczną realizację oratorium Il trionfo del Tempo e del Disinganno Haendla (Polska Opera Królewska, 2025). Do większości swoich przedstawień sam pisze libretta i adaptacje. Jego spektakle pokazywano na festiwalu Tête à Tête w Londynie i w Shakespeare’s Globe; wykładał na UCLA, w Emerson College, w Centralnej Akademii Dramatu w Pekinie i na UNAM w Meksyku. W latach 2020–2024 był dyrektorem Narodowego Starego Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie.

Wybrane

Nagrody

  1. 2023

    Nagroda im. Ireny i Tadeusza Byrskich

    Festiwal Dwa Teatry — za adaptację i reżyserię słuchowiska Porwanie Baltazara Gąbki, zrealizowanego przez Radio Kraków we współpracy z Narodowym Starym Teatrem.

  2. 2019

    Złota Maska · The Best Off · KLAMRA

    Tragedia Jana (Teatr CHOREA) — Złota Maska za najlepsze wydarzenie teatralne na scenie off w sezonie, zwycięstwo w konkursie The Best Off na najlepszy spektakl teatru niezależnego i w 27. Alternatywnych Spotkaniach Teatralnych KLAMRA w Toruniu; spektakl zakwalifikowany do programu Teatr Polska 2019 i do konkursu Klasyka Żywa.

  3. 2008

    Wyróżnienie w konkursie Nowe Sytuacje

    Malta Festival Poznań — za Solaris, operę elektroniczną wg Stanisława Lema.

Pełny wykaz

Realizacje

2008 — 2026

Teatr i opera

  1. 2026Zmierzch bogów — wg Luchina ViscontiegoTeatr Polski w Bydgoszczy
  2. 2026Hamlet vs Makbet — wg SzekspiraTeatr Mały w Tychach
  3. 2025Il trionfo del Tempo e del Disinganno — HändelPolska Opera Królewska w Warszawie
  4. 2024Mała Apokalipsa 20XX — wg Tadeusza KonwickiegoNarodowy Stary Teatr w Krakowie
  5. 2024Solaris — Nepelski, wg LemaOpera Rara i Narodowy Stary Teatr
  6. 2022Noc kruków — Zygmunt KrauzePolska Opera Królewska w Warszawie
  7. 2021Bunkier. Fake Opera — Wojciech BłażejczykWarszawska Jesień
  8. 2019Birdy — Nepelski, wg Williama WhartonaTête à Tête / RADA, Londyn
  9. 2019Odprawa posłów greckich — Kochanowski, czytanie performatywneInstytut Teatralny / Instytut Adama Mickiewicza
  10. 2018Tragedia Jana — wg Jakuba GawatowicaTeatr CHOREA w Łodzi
  11. 2017Studium o Hamletach — inspirowane Jerzym Grotowskim, z Tomaszem RodowiczemTeatr CHOREA w Łodzi
  12. 2016Kobieta w lustrze — Piotr DomalewskiTeatroteka / WFDiF, Warszawa
  13. 2016Lemoniada — wg Stanisława Lemaart_committed, Warszawa
  14. 2015Orlando Paladino — HaydnASP / UMFC / Akademia Teatralna, Warszawa
  15. 2015Mistrz i Małgorzata — wg Michaiła BułhakowaTeatr Collegium Nobilium w Warszawie
  16. 2015Otello — William SzekspirTeatr Miejski im. W. Gombrowicza w Gdyni
  17. 2015Burza — William SzekspirBiałostocki Teatr Lalek
  18. 2014Pożary — Wajdi MouawadTeatr Collegium Nobilium w Warszawie
  19. 2014Aksamitny królik — Margery WilliamsTeatr Guliwer w Warszawie
  20. 2013Joanna Szalona; Królowa — Jolanta JaniczakTeatr Miejski im. W. Gombrowicza w Gdyni
  21. 2013Scena na wypadek deszczu — Oliver CottonTeatr Powszechny w Łodzi
  22. 2013Bordel Formidable! Extravaganza — Ionesco / KrasińskiTeatr Collegium Nobilium w Warszawie
  23. 2012Wieczór kuglarzy — wg Ingmara BergmanaTeatr Collegium Nobilium w Warszawie
  24. 2011Czyż nie dobija się koni? — wg Horace’a McCoyaWydział Teatru Tańca w Bytomiu
  25. 2011Morfina — wg Jeleny i Michaiła BułhakowówTeatr Muzyczny „Roma” w Warszawie
  26. 2010Wassa Żeleznowa — Gorki; we własnym przekładzie, z Krystyną Jandą i Jerzym TreląOch-Teatr w Warszawie
  27. 2010Scenariusz dla trzech aktorów — Bogusław SchaefferTeatr Miejski im. W. Gombrowicza w Gdyni
  28. 2009Idiota — Dostojewski, spektakl dyplomowyTeatr Collegium Nobilium w Warszawie
  29. 2008Solaris — opera elektroniczna, Nepelski wg LemaMalta Festival, Poznań
  30. 2008Hamlet — etiudaFestiwal Szekspirowski, Gdańsk

Radio i słuchowiska

  1. 2023Porwanie Baltazara Gąbki — Stanisław PagaczewskiRadio Kraków / Narodowy Stary Teatr
  2. 2021Powrót z gwiazd — Stanisław LemAudioteka
  3. 2021Bóg mordu — Yasmina RezaAudioteka
  4. 2020Upadek gigantów — Ken FollettAudioteka / Albatros
  5. 2018451° Fahrenheita — Ray BradburyAudioteka
  6. 2017Solaris — Stanisław LemAudioteka

Dwie strony · sierpień 2026

Curriculum vitae

Selected CV Waldemara Raźniaka, strona 1 Selected CV Waldemara Raźniaka, strona 2

Pobierz CV (PDF)